Het werkwoord achteraan en het scheidbare deel
Nederlands zet het werkwoord op de tweede plaats in de hoofdzin, achteraan in de bijzin, en het scheidbare deel helemaal aan het eind: 'Ik dien de claim vandaag in.' Onder tijdsdruk gaat dat op twee manieren mis. Of je houdt de Engelse volgorde aan, en dat is het duidelijkste kenmerk van vertaald Nederlands, of je slikt het scheidbare deel in. Dat tweede is geen stijlkwestie maar betekenisverlies: opzeggen is niet zeggen, invullen is niet vullen, aangeven is niet geven.
U of je in je Nederlandse antwoord
Het Engelse you is neutraal, het Nederlands dwingt je tot een keuze. Er is geen regel die zegt dat het in een institutioneel gesprek altijd u moet zijn: in NAATI's eigen Nederlandse oefendialogen komt 'u' als aanspreekvorm niet voor en 'je' wel, ook van de cliënt naar de professional. Spiegel de spreker en blijf binnen een dialoog consistent. Halverwege omschakelen valt op, en het juiste formaliteitsniveau noemt NAATI met zoveel woorden onder quality of language.
Australische namen laat je staan
Centrelink, Medicare, bulk billing, bond, superannuation, Fair Work, Tax File Number: hier bestaat geen Nederlands equivalent voor. In NAATI's eigen Nederlandse oefendialogen blijft zo'n naam onvertaald in de Nederlandse zin staan: 'Kun je me ook helpen de Job Services te gebruiken?' De klassieke fout is oververtalen. Wordt Centrelink 'de sociale dienst', dan verdwijnt de instelling waar het gesprek over gaat, en dat is een distortion. Bulk billing is extra verraderlijk: het betekent niet 'gratis naar de dokter', maar dat de arts rechtstreeks bij Medicare declareert.
Te veel Engels in je Nederlandse antwoord
De keerzijde van dezelfde regel. Nederlandstaligen schakelen moeiteloos over op Engels, ook waar een gewoon Nederlands woord bestaat: appointment voor afspraak, income voor inkomen, lease voor huurcontract, landlord voor verhuurder. De vuistregel die je overeind houdt: de naam van een Australische instelling blijft Engels, een gewoon begrip wordt Nederlands.
Getallen, bedragen, datums en tijden
Nederlands schrijft en zegt 1.234,56 waar het Engels 1,234.56 schrijft, en de datumvolgorde is dag-maand-jaar. Een 6/9 die je als 9 juni tolkt in plaats van 6 september is geen slordigheid maar een distortion. Let ook op 'half vier': dat is 15.30 en niet 16.30, en het loopt in beide richtingen mis. En 'anderhalf' wordt in het Engels 'one and a half', drie woorden waar het Nederlands er een heeft; die omschakeling maak je hardop, terwijl je al praat.
Vlaamse en Nederlandse woorden in de testdomeinen
De verschillen tussen Nederland en Vlaanderen liggen precies in de domeinen die deze test gebruikt. Wonen: borg tegenover waarborg, huurcontract tegenover huurovereenkomst. Zorg: zorgverzekeraar en eigen risico tegenover mutualiteit en hospitalisatieverzekering. Werk: uitkering en UWV tegenover RVA en VDAB. NAATI's examinatoren houden hier rekening mee, dus geen van beide is fout. Wat wel opvalt, is door elkaar heen werken: kies je eigen variant en blijf erbij.
